Przygotowanie do matury w dobrym stylu

Sekcja porad i pomocy zawiera ciekawe artykuły ze wskazówkami, które przydadzą się Wam podczas nauki. Na tej podstronie znajdziecie także przydatne materiały i narzędzia, oraz odnośniki do arkuszy maturalnych z lat ubiegłych. Jeśli macie pomysł na ciekawy artykuł, możecie go zgłosić poprzez skrzynkę pomysłów.

Wypracowanie i ocena wypracowania na maturze pisemnej

Egzaminator radzi. Pisanie własnego tekstu w związku z tekstem literackim (poziom podstawowy).


Jak oceniane jest Twoje wypracowanie na maturze pisemnej?

• Treści - tzw. klucz - możesz otrzymać maksymalnie 25 punktów na 50.
• Języka - maks. 12 pkt.
• Stylu - maks. 5 pkt.
• Kompozycji - maks. 5 pkt.
• Zapisu - maks. 3 pkt.

Język, styl, kompozycja i zapis mogą dać Ci maksymalnie 25 pkt., a więc całe wypracowanie może zebrać 50 pkt.

Istnieją jeszcze punkty za tzw. szczególne walory pracy – egzaminator ma prawo przyznać ich maksymalnie 4.

Arkusz maturalny składa się dodatkowo z testu sprawdzającego czytanie ze zrozumieniem. Można tu uzyskać 20 pkt. Razem daje to nam 70 pkt. Minimalna ilość punktów, żeby zdać maturę, to 21, czyli 30 %.


Jak długa powinna być praca?

Praca powinna liczyć najmniej 250 słów (łącznie ze spójnikami i innymi „drobnymi” wyrazami). Jeśli wypracowanie nie spełnia tego wymogu, egzaminator nie przyznaje w ogóle punktów za zapis, kompozycję, styl i język. Przy zbyt krótkiej pracy tracisz więc „na wejściu” połowę punktów. Na punkty z treści nie możesz za bardzo liczyć, ponieważ niewiele lotnych wniosków interpretacyjnych można pomieścić na 1 stronie rękopisu. Tak więc nie ma co się zastanawiać. Lepiej napisać dłuższą pracę niż za krótką.

Jeśli obawiasz się, że w za długiej pracy popełnisz zbyt wiele błędów ortograficznych, to popatrz na kryteria oceniania. Za zapis (ortografię i interpunkcję) odejmie Ci się maksymalnie 3 pkt. Warto się rozpisać. Poza tym przepisy nie określają precyzyjnie, ile błędów możesz popełnić. Kryteria bowiem są dość płynne:

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA:

Kompozycja:
5 pkt. - jeśli twoja praca jest wewnętrznie uporządkowana, spójna, logiczna, masz jakiś pomysł i konsekwentnie go realizujesz, to masz 5 pkt.
3 pkt. - jeśli twoja praca jest uporządkowana, graficznie wyodrębniasz podstawowe części, masz 3 pkt.
1 pkt. - jeśli twoja praca wskazuje na próbę uporządkowania myśli, jest na ogół spójna, możesz liczyć na 1 pkt.

Rada:
1) pamiętaj, że praca winna się zawsze składać z przynajmniej trzech części – wstępu, rozwinięcia i zakończenia. Każda z tych części powinna być wyróżniona akapitem.
2) przy budowie zakończenia pracy wróć na chwilę do wstępu. Nawiąż do niego, powtórz swoje ustalenia w związku z tematem pracy, pokaż, że udało Ci się udowodnić swoje poglądy. Praca będzie logiczna.


Styl:
5 pkt. - jeśli w pracy operujesz jasnym, żywym, swobodnym stylem, masz bardzo bogate słownictwo, możesz liczyć na 5 pkt.
3 pkt. - jeśli twój styl jest na ogół jasny, zgodny z zastosowaną przez Ciebie formą wypowiedzi, operujesz wystarczającą ilością słownictwa, by wyłożyć swoją myśl, to możesz mieć 3 pkt.
1 pkt. - jeśli natomiast twój styl jest na ogół komunikatywny, stosujesz dużo powtarzających się schematów językowych, ale nie przekracza to jeszcze granic rozsądku, możesz liczyć na 1 pkt.

Rada:
1) unikaj powtórzeń w słownictwie i składni.
Nie zaczynaj kolejnych pięciu zdań od tego samego słowa (np. bohater, bohaterowi, bohaterem – szukaj synonimów!), unikaj częstego powtarzania słowa „który”, „że” itd.
2) nie używaj słownictwa potocznego, nacechowanego emocjonalnie, pejoratywnie.


Język:
12 pkt.- jeśli język w całej Twojej pracy jest komunikatywny, operujesz poprawną, urozmaiconą składnią, stosujesz poprawnie: słownictwo (rozumiesz znaczenie słów, których używasz), nie popełniasz błędów fleksyjnych (poprawnie odmieniasz wyrazy), frazeologicznych (w odpowiednim znaczeniu i odpowiedniej formie operujesz stałymi związkami frazeologicznymi) – masz szansę na 12 pkt., nawet jeśli popełnisz kilka drobnych błędów. Egzaminatorzy wiedzą, że piszesz w pośpiechu i w sytuacji stresowej.
9 pkt. – jeśli masz język w całej pracy komunikatywny, poprawne są u Ciebie w pracy: składnia, słownictwo, frazeologia i fleksja (nieliczne odchylenia od normy), to możesz liczyć na 9 pkt.
6 pkt. – język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia (sporadyczne błędy)
3 pkt. – język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, fleksyjnych, w słownictwie
1 pkt. – język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów składniowych, leksykalnych.

Rada:
1) zawsze używaj tylko takich słów, których znaczenie rozumiesz, nie sil się na udziwnienia i „upoważnianie” pracy, bo możesz uzyskać odwrotny do zamierzonego efekt. Pseudonaukowość to gwóźdź do trumny ;-)
2) jeśli masz problem z tzw. potokiem składniowym, budujesz zbyt długie i tracące sens zdania, staraj się je skracać. Używaj zdań pojedynczych, nieskomplikowanych ale poprawnych.


Oprac. na podstawie Infromatora maturalnego.

-------------------------------------------
Autor: Sławomira Sudnicka