Dostosowanie warunków i formy przeprowadzania egzaminu

Nowoczesne systemy szkolne zaczęły się kształtować od czasów rewolucji francuskiej jako wyraz upowszechnienia oświaty. Współczesny system szkolny obejmuje zespół wszystkich typów szkół (w określonym kraju). O zasadach powiązania ich ze sobą i ich uprawnieniach decyduje polityka oświatowa.

Dostosowanie warunków i formy przeprowadzania egzaminu maturalnego od 2009 r.

Komunikat Dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z dnia 1 września 2008 r. w sprawie szczegółowej informacji o sposobie dostosowania warunków i formy przeprowadzania egzaminu maturalnego od 2009 roku.

Na podstawie:

− § 59 ust. 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (DzU z 2007 r. Nr 83, poz.562 z późn. zmianami),

− § 6 ust. 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (DzU z 2005 r. Nr 19, poz. 166),

− § 6 ust. 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (DzU z 2005 r. Nr 19, poz. 167), ogłaszam szczegółową informację o sposobie dostosowania warunków i formy przeprowadzania egzaminu maturalnego, dla absolwentów:

1. ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się, posiadających opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej albo niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym niepublicznej poradni specjalistycznej, spełniającej warunki, o których mowa w art. 71b. ust. 3b. ustawy o systemie oświaty.

2. posiadających orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania.

3. chorych lub niesprawnych czasowo, posiadających zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, wydane przez lekarza.

4. niepełnosprawnych lub niedostosowanych społecznie, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.


1. Dostosowanie warunków i formy przeprowadzania egzaminu maturalnego może polegać na:

A. dostosowaniu arkuszy egzaminacyjnych do rodzaju niepełnosprawności zdających, wymienionych w § 6 ust. 5. i 6. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach oraz w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (DzU z 2005 r. Nr 19, poz. 166 i 167).

B. zastosowaniu szczegółowych kryteriów oceniania arkuszy egzaminacyjnych z języka polskiego, języków obcych nowożytnych, języka mniejszości narodowej, języka regionalnego – języka kaszubskiego i języka łacińskiego i kultury antycznej, uwzględniających specyficzne trudności w uczeniu się.

C. korzystaniu w części pisemnej egzaminu maturalnego z komputera lub maszyny do pisania w przypadku gdy głębokość zaburzenia grafii uniemożliwia odczytanie i dokonanie prawidłowej oceny arkusza egzaminacyjnego.

D. wydłużeniu czasu trwania części:
1. ustnej egzaminu do 15 minut,
2. pisemnej egzaminu do 30 minut za wyjątkiem dostosowanych arkuszy egzaminacyjnych dla osób niesłyszących – poziom podstawowy (język polski, język obcy nowożytny, historia i wos). Część II egzaminu maturalnego z języków obcych nowożytnych na poziomie rozszerzonym ma taki sam czas, jak czas przeznaczony na rozwiązanie zadań w arkuszu standardowym, gdyż usunięto zadania sprawdzające rozumienie ze słuchu.

E. zapewnieniu w czasie egzaminu obecności specjalisty z zakresu danej niepełnosprawności lub niedostosowania społecznego, w szczególności: tyflopedagoga, surdopedagoga lub pedagoga resocjalizacji, tłumacza języka migowego oraz nauczyciela wspomagającego, jeżeli jest to niezbędne dla uzyskania właściwego kontaktu ze zdającym, niepełnosprawnym lub niedostosowanym społecznie i pomocy w obsłudze specjalistycznego sprzętu i środków dydaktycznych.

F. korzystaniu w czasie egzaminu maturalnego ze specjalistycznego sprzętu i środków dydaktycznych oraz urządzeń technicznych, sprzętu medycznego i leków koniecznych ze względu na chorobę lub niepełnosprawność oraz pomocy medycznej.

G. zwolnieniu z części ustnej egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego oraz w części pisemnej ze sprawdzania rozumienia ze słuchu.

H. dostosowaniu w indywidualnych, szczególnie uzasadnionych przypadkach, w porozumieniu z komisją okręgową wydłużenia czasu trwania egzaminu oraz zapewnieniu obecności nauczyciela wspomagającego, który dokładnie rozumie wypowiedź zdającego.

I. wydłużeniu czasu trwania części pisemnej egzaminu o dodatkowe przerwy, o łącznym czasie do 30 minut.
W przypadku absolwenta, u którego występują sprzężenia niepełnosprawności lub jeśli niepełnosprawności towarzyszy określona choroba, należy zastosować warunki i formę przeprowadzania egzaminu maturalnego przewidziane dla poszczególnych schorzeń lub niepełnosprawności przy zachowaniu zasady, że wydłużenia czasu nie sumuje się.

2. Rodzaj dostosowania (od A do I) zależy od rodzaju dysfunkcji, potwierdzonej stosownym dokumentem.

Jeśli zdający przedłoży:

I. opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej, albo niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym niepublicznej poradni specjalistycznej, możliwe jest dostosowanie opisane w pkt B. i C. Opinia powinna być wydana nie później niż do końca września roku szkolnego, w którym jest przeprowadzany egzamin maturalny, i nie wcześniej niż na 4 lata przed terminem egzaminu maturalnego, tj. dla zdających egzamin w roku szkolnym 2008/2009 opinia powinna być wydana nie wcześniej niż 4 maja 2005 r. i nie później niż 30 września 2008 r.

II. orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, możliwe jest dostosowanie – D1., D2., E., F., H., I.

III. zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane przez lekarza specjalistę, możliwe jest dostosowanie dla zdających z: - czasową niepełnosprawnością ruchową kończyn górnych – D2., E., F.
- czasową niepełnosprawnością ruchową kończyn dolnych – F.
- zaburzeniami w komunikacji językowej – D1.
- chorobami przewlekłymi – D1., E., F., I.

IV. orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, możliwe jest dostosowanie dla zdających: - niewidomych i słabo widzących – A., C., D1., D2., E., F.
- niesłyszących – A., D1., E., F., G., w przypadku arkuszy standardowych – D2.
- słabo słyszących – D1., F.
- z niepełnosprawnością ruchową kończyn górnych – D2., E., F.
- z niepełnosprawnością ruchową kończyn dolnych – F.
- z zaburzeniami psychicznymi i nerwicowymi – I.
- zaburzeniami w komunikacji językowej – D1.
- z dziecięcym porażeniem mózgowym, spastycznym porażeniem czterokończynowym i znacznie obniżoną sprawnością narządu artykulacyjnego – D1., D2., E., F., H.

Dyrektor szkoły – przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego zobowiązany jest do zapoznania uczniów z Komunikatem w sprawie szczegółowej informacji o sposobie dostosowania warunków i formy przeprowadzania egzaminu maturalnego od 2009 roku nie później niż do końca września roku szkolnego, w którym odbywa się egzamin.

3. Uczeń, który zamierza skorzystać z prawa zdawania egzaminu maturalnego w warunkach i formie dostosowanej, składa wniosek o zdawanie egzaminu maturalnego w sposób określony w niniejszym komunikacie (załącznik nr 14 do Procedur organizowania i przeprowadzania egzaminu maturalnego), dyrektorowi szkoły – przewodniczącemu szkolnego zespołu egzaminacyjnego wraz z deklaracją przystąpienia do egzaminu maturalnego. Absolwent, jeżeli nie przystępuje do egzaminu maturalnego bezpośrednio po ukończeniu szkoły, składa wniosek dyrektorowi szkoły, którą ukończył. W przypadku likwidacji lub przekształcenia szkoły absolwent, który ukończył szkołę we wcześniejszych latach, składa wniosek dyrektorowi komisji okręgowej.

a. Do wniosku należy dołączyć opinię publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej lub orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania lub zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydanego przez lekarza specjalistę lub orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zgodnie z pkt I.1-4., które potwierdzają dysfunkcję ucznia lub absolwenta.

b. Wniosek wraz z dokumentem potwierdzającym dysfunkcję uczeń lub absolwent składa nie później niż do 7 lutego roku szkolnego, w którym zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego z wyjątkiem przypadków losowych.

c. Za prawidłowość dostosowania warunków i formy przeprowadzania egzaminu maturalnego na podstawie przedstawionej dokumentacji odpowiada dyrektor szkoły – przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego.

Dyrektor szkoły – przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego, po stwierdzeniu kompletności dokumentów, ucznia lub absolwenta, o którym mowa w pkt II.3. oraz na podstawie ich analizy może zapewnić jeden lub kilka sposobów dostosowania warunków i formy przeprowadzania egzaminu.

4. Egzamin maturalny o wydłużonym czasie trwania / o wydłużonym czasie o dodatkowe przerwy / egzamin organizowany z wykorzystaniem urządzeń technicznych / z udziałem nauczyciela wspomagającego powinien być przeprowadzony w oddzielnym pomieszczeniu.

5. Zgodę na przeprowadzenie egzaminu maturalnego w domu zdającego wyraża dyrektor komisji okręgowej na wniosek (załącznik nr 17 do Procedur organizowania i przeprowadzania egzaminu maturalnego) dyrektora szkoły – przewodniczącego szkolnego zespołu egzaminacyjnego, który na podstawie dokumentów (wniosku ucznia lub absolwenta oraz orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania lub zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia wydanego przez lekarza specjalistę lub orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego), występuje do dyrektora komisji okręgowej o podjęcie stosownej decyzji.

6. Komisja okręgowa ma prawo skontrolować, czy w danej szkole zostały właściwie dostosowane warunki i forma przeprowadzania egzaminu maturalnego.